หยิบดี | ตอน: ก้าวสู่ปี 4 ของคะสึ

 หยิบดี | ตอน: ก้าวสู่ปี 4 ของคะสึ

เติบโตขึ้นอีกปีสำหรับการทำงาน ของกลุ่ม "คะสึ" ของเรา ด้วยพลังงานจากแรงดึงดูด หรืออะไรสักอย่างหนึ่งที่ทำให้เราได้โครจรมารวมกัน ซึ่งทุกคนต่างอยู่คนละที่ คนละแห่ง และวันเวลา ได้นำพาให้เรามารวมกัน ก่อเกิดขึ้นเป็นกลุ่มชื่อว่า "คะสึ" ที่เป็นภาษาของพี่น้องอาข่าแปลว่า "เม็ดทราย" มันสวยงามมากครับและเหมาะสมมาก กับการนิยามที่แสดงถึงตัวตนของกลุ่มได้ดีมากๆ ครับ เม็ดทรายเล็กๆที่มารวมตัวกัน เพื่อสร้างสิ่งดีๆ

[ความฝัน]

• การรวมตัวกันของพวกเราเพื่อสร้างสิ่งดีงามให้กับสังคมด้าน "ดิน ฟ้า อาหาร กาแฟ และสิ่งแวดล้อม ควบคู่กับการเรียนรู้และเข้าใจในบริบทของสังคมที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วไปพร้อมๆกัน"

[ความหวัง]

• ระยะเวลาที่ผ่านมาเราได้ขับเคลื่อนสิ่งดีในหลากหลายมิติร่วมกันและทุกครั้งของการเดินทางและร่วมกันขับเคลื่อนสิ่งดีๆ เพื่อสังคม เพื่อเกษตรกร เพื่อสิ่งแวดล้อม ทุกคนต่างมีความสุข และยินดีที่ได้มาร่วมภาระกิจด้วยกัน เพื่อหวังให้เกิดสิ่งดีๆต่อสังคม ต่อลูกหลานเราในอนาคตต่อไป

[มิตรภาพ]

• ก่อ เกิด เริ่ม สร้าง และร่วมเดินไปพร้อมๆกัน ทุกครั้งที่ทีมงานจะทำอะไร ผมจะเห็นแววตา ความมุ่งมั่น และกำลังใจจากพี่ๆ ทุกคน ทำให้ทุกๆงาน ไม่ว่าจะยาก ลำบาก หรือ เหนื่อยแค่ไหน ก็ทำให้งานที่ทีมงานเราทำผ่านและสำเร็จด้วยทุกๆครั้ง ในทุกครั้งที่เราทำจะมีสิ่งต่างๆ เรื่องราวต่างๆ ที่ประทับใจและน่าจดจำเสมอๆ ครับ

• ขอบคุณสิ่งดีๆ ที่ทำให้เราได้เดินทางมาร่วมกัน พบกับสิ่งดีๆใน "คะสึ" กับกิจกรรมและการทำงานในปีนี้กันต่อไปนะครับ

• "หยิบดี" คอลัมที่ผมตั้งใจนำเรื่องราวดีๆ ที่ควรถูกนำมาเล่า มาสื่อสารให้เป็นประโยชน์ต่อ ชุมชน สังคม ในวงกว้างยิ่งขึ้น ติดตามดูนะครับว่าผมจะ หยิบดีเรื่องราวไหนมาเล่าต่อไปนะครับ

#หยิบดี #Khartsu #coffeesci #ยินดีที่ได้ช่วยพัฒนากาแฟไทย

หยิบดี |"Dripper อุปกรณ์สำคัญในกาแฟดริป"

 หยิบดี |"Dripper อุปกรณ์สำคัญในกาแฟดริป"

Dripper เป็นอุปกรณ์สำคัญในการทำกาแฟดริปเป็นภาชนะที่มีรูระบายน้ำอยู่ตรงกลางใช้คู่กับกระดาษกรองวัสดุที่แตกต่างกัน เพราะวัสดุแต่ละแบบเองก็มีจุดเด่นที่แตกต่างกัน ทั้งการนำความร้อน (Thermal Conductivity) และ การกักความร้อน (Heat Retention) ก็แตกต่างกันออกไป การเลือกวัสดุจึงเป็นเรื่องที่สำคัญที่จะส่งผลต่อรสชาติของกาแฟแก้วอร่อยของคุณ ดังนั้น ในคอลัมหยิบดีนี้จึงขอนำตัวอย่างของ Dripper 3 ชนิด มาเล่าสู่กันฟังดังนี้

■ คุณสมบัติของ Dripper 3 ชนิด [1]

1.Dripper เซรามิก จะมีคุณสมบัติเป็นฉนวนกันความร้อนได้ดี ไม่สะสมความร้อนและไม่นำพาความร้อนออกไป ทำให้อุณหภูมิของกาแฟและน้ำขณะดริปไม่ลดลงและมีความคงที่ของอุณหภูมิที่ดี กาแฟที่ได้จึงมีรสชาติที่กลมกล่อม

2.Dripper แก้วคุณภาพสูง จะมีประสิทธิ ภาพตรงทนความร้อนและขยายตัวได้ดี ช่วยควบคุมอุณหภูมิของน้ำไม่ให้ลดลงเร็วเกินไปขณะดริปกาแฟ นอกจากนั้นแล้ว คุณสมบัติเด่นอีกข้อก็คือ จะไม่ทำปฏิกิริยากับน้ำกาแฟ

3.Dripper พลาสติก จะมีคุณสมบัติถ่ายเทความร้อนออกไปได้ค่อนข้างง่าย จึงถ่ายเทความร้อนภายในดริปเปอร์ให้กับอากาศ จนทำให้อุณหภูมิสมดุลของน้ำกับกาแฟลดลงเร็วกว่าวัสดุอื่นแต่ปัจจุบัน มีการผลิตดริปเปอร์จากพลาสติกโพลิโพรไพลีน ซึ่งเป็นฉนวนความร้อนที่ดีมาก จึงช่วยรักษาอุณหภูมิภายในดริปเปอร์ไม่ให้ลดลงเร็วเกินไป

■ จุดประสงค์หลักๆ คือ ป้องกันไม่ให้อุณหภูมิน้ำลดต่ำลงขณะดริป [1] เช่น ต้องการใช้อุณหภูมิน้ำที่ 90 องศาเซลเซียสกับกาแฟคั่วอ่อน ซึ่งปกติก็นิยมใช้เครื่องวัดอุณหภูมิที่ติดมากับกาน้ำเป็นตัววัดกัน เมื่อเทน้ำลงไปผสมรวมกับกาแฟบดที่อุณหภูมิห้อง ก็จะเกิดภาวะ "สมดุลความร้อน" (Thermal Equilibrium) ของน้ำกับกาแฟที่มีอุณหภูมิเท่ากัน โดยอาจจะลดลงเหลือ 83-85 องศาเซลเซียสก็ได้ เนื่องจากความร้อนกระจายออกไปในอากาศ

ดังนั้น “ดริปเปอร์” ที่ทำจากวัสดุซึ่งสามารถ "ควบคุม" อุณหภูมิของน้ำตามความต้องการระหว่างการสกัดกาแฟ ให้สมดุลความร้อนอยู่ในช่วงอุณหภูมิที่กำหนดไว้ชงกาแฟในแต่ละตัว จึงมักเป็นตัวเลือกในอันดับแรกๆ ที่ถูกนำไปใช้งาน

■ เพื่อนๆใช้ดริเปอร์แบบไหนกันอยู่สามารถแนะนำและนำมาแชร์สิ่งดีๆ กันได้นะครับ ไว้ติดตามหยิบดีในคอลัมต่อไปนะครับจะนำเรื่องราวๆ ดี ที่เข้าถึงได้ง่ายๆ มาเล่าสู่กันฟัง เพื่อเป็นประโยชน์ต่อ สังคม ชุมชน ในวงกว้าง ต่อไปนะครับ

อ้างอิง

[1] ชาลี วาระดี, "แก้ว โลหะ เซรามิก หรือพลาสติก? อีกเทคนิคเลือก 'ดริปเปอร์' ",กรุงเทพธุรกิจ, 10 เม.ย. 2564.[Online]. Available: https://www.bangkokbiznews.com/lifestyle/931590

#หยิบดี #สุขโปรเจค #CoffeeSci #Khartsu

#ยินดีที่ได้ช่วยพัฒนากาแฟไทย

หยิบดี | "การป้องกันมอดในสวนกาแฟ"

 หยิบดี | "การป้องกันมอดในสวนกาแฟ"

■ จากบทความของ Sirichai,2019 [1] ได้เขียนถึงความเร็วในการแพร่กระจายของมอดสมมุติว่านำมอด 1 ตัวไปปล่อยไว้ในสวนกาแฟ สิ่งที่เกิดขึ้นคือมอดสามารถวางไข่ได้ประมาณ 60 -100 ใบต่อผลกาแฟ 1 ผล

•ดังนั้นสมมุติว่า มอด 1 ตัว สามารถผลิตมอดโตเต็มวัยได้ประมาณ 20 ตัว สมมุติว่าตั้งแต่วางไข่จนได้ตัวเต็มวัยใช้เวลาอยู่ที่ 30 วัน เมื่อเวลาผ่านไป 5 เดือน

• วิธีคำนวนง่ายๆ คือมอดสามารถเติบโตได้ด้วยอัตราเร่งแบบ Exponential คือ 20 ยกกำลัง 5 ดังนั้นมอด 1 ตัวเมื่อผ่านไป 5 เดือน จะมีมอดในสวนกาแฟทั้งหมด 3,200,000 ตัว (สามล้านสองแสนตัว)

• ถ้าคำนวนคร่าวๆ ว่ามอด 3.2 ล้านตัวโจมตีเมล็ดกาแฟแต่ละเมล็ด เท่ากับว่าเมล็ดกาแฟเสียหายกว่า 3.2 ล้านเมล็ดคิดเป็นน้ำหนักรวมทั้งหมดประมาณ 640 กิโลกรัม (เมล็ดสาร 1 เมล็ดหนัก 0.2 กรัม) หรือมูลค่ากว่า 102,400 บาท (ราคากาแฟสารกิโลละ 160 บาท)

■ จากงานวิจัย Mendesil et al., 2004 [2] พบว่ามอดจะโจมตีผลกาแฟอย่างหนักช่วงที่ผลกาแฟเริ่มสุก โดยเจาะเข้าทางฐานใต้ผลกาแฟ เนื่องจากกาแฟเป็นพืชที่ติดผลปีละครั้งมอดจำเป็นต้องมีที่อยู่ในช่วงที่ผลกาแฟยังไม่ติดผล และที่อยู่นั่นคือผลที่แห้งคาต้นหรือผลที่ร่วงอยู่บนพื้น

• Mendesil et al., 2004 [2] พบว่าจำนวนของมอดในผลกาแฟที่ค้างอยู่บนต้นมีจำนวนมากกว่าผลกาแฟที่ตกอยู่ที่พื้น แสดงว่ามอดชอบผลกาแฟที่แห้งคาต้นมากกว่าผลกาแฟที่ตกบนพื้นแต่ในกรณีที่ไม่มีผลกาแฟแห้งคาต้น ผลกาแฟที่หล่นบนพื้นก็เป็นหนึ่งแหล่งขยายพันธุ์ของมอด ดังนั้นการทำลายเมล็ดกาแฟที่ค้างคาต้น หรือตกหล่นน่าจะเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการป้องกันไม่ให้มอดแพร่กระจาย และป้องกันไม่ให้มอดข้ามจากฤดูกาลหนึ่งไปยังอีกฤดูกาลหนึ่ง

■ สรุป : มอดเป็นแมลงศัตรูพืชของกาแฟที่ใช้เวลากว่า 90% อาศัยอยู่ในผลกาแฟ ทำให้ไม่สามารถใช้วิธีใดวิธีหนึ่งในการกำจัดได้ แต่เป็นปัญหาที่ต้องแก้ด้วยความอดทนและใส่ใจวิธีป้องกันมอดที่ทางทีมงาน Coffeesci ได้หาข้อมูลมา จึงขอนำเสนอวิธีให้กับพี่ๆ น้องๆ เกษตรกรได้นำไปปรับใช้กัน ดังนี้นะครับ

1.ทำลายผลกาแฟที่มีมอดเจาะ

2.เก็บผลกาแฟที่แห้งคาต้น และตกหล่นมาใส่กระป๋องน้ำออกมาทำลายนอกพื้นที่สวน

3.กับดักสามารถใช้ลดการแพร่กระจาย และบ่งบอกถึงจำนวนของมอดในสวนได้

4.ป้องกันไม่ให้มอดหลุดเข้ามาที่สวน

5.การปลูกต้นไม้ จัดระบบนิเวศภายในสวนเพื่อให้เกิดการจัดการภายในสวนแบบธรรมชาติ เช่น นกมากิน หรือสัตว์ต่างๆ มากิน

■ อ้างอิงที่มาข้อมูล

[1] Sirichai, "วงจรชีวิตของมอดกาแฟ (Coffee Berry Borer)และวิธีป้องกันมอดในกาแฟ," JULY, 19, 2019.[Online]. Available:

https://beanshere.com/.../understand-coffee-berry-borer/...

[2] E.Mendesil, B.Jembere and E.Seyoum,"Population dynamics and distribution of the coffee berry borer, Hypothenemus hampei (Ferrari) (Coleoptera: Scolytidae) on Coffea arabica L. in Southwestern Ethiopia," SINET Ethiopian Journal of Science,vol.27,no.2, pp.127–134, 2004.

#หยิบดี #สุขโปรเจค #CoffeeSci #Khartsu

#ยินดีที่ได้ช่วยพัฒนากาแฟไทย

หยิบดี | "นำวิทยาศาสตร์อย่างง่ายมาสู่ชุมชน"

 หยิบดี | "นำวิทยาศาสตร์อย่างง่ายมาสู่ชุมชน"

วันอาทิตย์ที่ 20 มีนาคม 2565 เวลา 2 ทุ่ม (เชียงใหม่โมเดล LIVE สด) พบกับผศ.ดร วาสนา วิรุญรัตน์ หัวหน้าโครงการ "กิจกรรมที่ 4.2 การสร้างความมั่นคงด้านอาหารด้วยการปลูกผักสวนครัวแบบประหยัดน้ำเพื่อลดผล กระทบจากภัยแล้งและวิกฤตโควิค-19"

• โดยทางมอนิ่งฟาร์มของเราได้เข้าร่วมในโครงการนี้ด้วยครับ ซึ่งได้รับเลือกให้เป็นต้นแบบของชุมชนในการดำเนินงานตามแบบฉบับของการ "นำวิทยาศาสตร์อย่างง่ายมาสู่ชุมชน" เพื่อให้ความรู้ต่อคนในชุมชนทุกช่วงวัย ได้เข้าใจง่าย และนำไปลงมือทำ และต่อ
ยอดได้

• และได้ขยายผลกิจกรรมปลูกผักสวนครัวสร้างรายได้รายวัน สามารถทำได้ง่าย ใช้พื้นที่น้อย เกษตรกรที่ว่างจากงานสวนระหว่างรอผลผลิตก็สามารถปลูกผักสวนครัวเพื่อไว้กินในครัวเรือน สร้างสุขภาพที่ดีห่างไกลจากสารเคมี

• ติดตามทางเพจเชียงใหม่โมเดล :: https://www.facebook.com/search/top...

#หยิบดี #สุขโปรเจค #มอนิ่งฟาร์ม #เชียงใหม่โมเดล #บพท #สอวช #TSRI
#สนับสนุนให้ทุกคนปลูกผักกินเอง

Smart Dam กิจกรรมเสริมสร้างกระบวนการจัดการเรียนรู้แบบสะเต็ม

หยิบดี| บทความวิชาการ "Smart Dam กิจกรรมเสริมสร้างกระบวนการจัดการเรียนรู้แบบสะเต็ม" ได้รับเกียรติให้ตีพิมพ์ลงในคอลัมน์จดหมายข่าวชมรมนักเขียนและผู้จัดทำหนังสือวิทยาศาสตร์ (นจวท.) สมาคมวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ "SciWriPubForum" ฉบับที่ 8 ประจำเดือน มกราคม-มีนาคม 2565, หน้า 83-89.

 Download ฉบับที่ 8 ประจำเดือน มกราคม-มีนาคม 2565.
https://drive.google.com/.../1JyxHXDhtVoBBDVTCCnWug6.../view

• สำหรับผู้ที่สนใจติดตามได้ทาง Facebook ชมรมนักเขียนและผู้จัดทำหนังสือวิทยาศาสตร์ นจวท.
https://www.facebook.com/science.writer.publishers.forum/

#หยิบดี #สุขโปรเจค #STEM #CISAT
#RMUTL #บัณฑิตนักปฏิบัติการ #SciWriPubForum 

ดูน้อยลง

RUEE | ตอน : งานวิจัยไม่ขึ้นหิ้ง : ห้องปฏิบัติการสอบเทียบเครื่องวัดฝุ่น PM2.5 บทความวิชาการได้รับตีพิมพ์ลงในวารสารแก้วปัญญา คอลัมน์ งานวิจัยไม่ขึ้นหิ้ง ปีที่ 8 ฉบับที่ 2 (ประจำเดือน ก.ย.-ธ.ค. 2564)

• โดยบทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อต้องการนำเสนอถึงการทำงาน 1 ทศวรรษที่ผ่านมา ของหน่วยวิจัยสนามไฟฟ้าประยุกต์ในงานวิศวกรรม (Research Unit of Applied Electric Field in Engineering; RUEE) และนำพาเข้ามาเยี่ยมชมห้องปฏิบัติการ เพื่อดูเทคโนโลยีและเครื่องมือชนิดต่างๆ ที่อยู่ภายในห้องหน่วยวิจัย

• เพื่อเป็นประโยชน์ต่อ ชุมชน สังคม หน่วยงาน และผู้สนใจต่างๆ ในวงกว้างมากขึ้นต่อไป สามารถติดตามดูรายละเอียดได้ทาง https://kaewpanya.blogspot.com/2021/10/pm25.html

• ติดตามผลงานและองค์ความรู้ดีๆ ของทีมงานได้ในคอลัมน์ต่อไป เพื่อเป็นประโยชน์แก่สังคม ชุมชน ในวงกว้างต่อไปนะครับ

#RMUTL #RUEE #CISAT

#วารสารแก้วปัญญา #งานวิจัยไม่ขึ้นหิ้ง

#หยิบดี #สุขโปรเจค

งานวิจัยไม่ขึ้นหิ้ง : หน้ากากในช่วงโควิด-19 ระบาด

 RUEE | ตอน : งานวิจัยไม่ขึ้นหิ้ง : หน้ากากในช่วงโควิด-19 ระบาด : ชนิด การทดสอบ การใช้งาน และมาตรฐาน บทความวิชาการได้รับตีพิมพ์ลงในวารสารแก้วปัญญา ในคอลัมน์ งานวิจัยไม่ขึ้นหิ้ง ปีที่ 8 ฉบับที่ 2 (ประจำเดือน พ.ค.-ส.ค. 2564)

• โดยบทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อต้องการนำเสนอถึงหน้ากากในช่วงโควิด-19 ระบาด โดยประกอบไปด้วยเนื้อหาคือ ชนิดของหน้ากากแต่ละรูปแบบ การทดสอบประสิทธิภาพการกรองอนุภาคในช่วงโควิด 19 ระบาดในรอบแรกและรอบที่สอง ของหน่วยงานวิจัยสนามไฟฟ้าประยุกต์ในงานวิศวกรรม (RUEE) การใช้งานของหน้ากากแต่ละรูปแบบ มาตรฐานของหน้ากากในแต่ละชนิด และวิธีการทิ้งหน้ากากอนามัยที่ถูกต้อง

• เพื่อเป็นประโยชน์ต่อ ชุมชน สังคม หน่วยงาน และผู้สนใจต่างๆ ในวงกว้างมากขึ้นสำหรับเป็นข้อมูลความรู้ที่จะได้นำไปปรับใช้กับการดำเนินชีวิตในยุคของวิถีใหม่ (New Normal)ต่อไป

• สามารถติดตามดูรายละเอียดได้ทาง https://kaewpanya.blogspot.com/2021/07/19.html

• ติดตามผลงานและองค์ความรู้ดีๆ ของทีมงานได้ในคอลัมน์ต่อไป เพื่อเป็นประโยชน์แก่สังคม ชุมชน ในวงกว้างต่อไปนะครับ

#RMUTL #RUEE #CISAT #วารสารแก้วปัญญา #งานวิจัยไม่ขึ้นหิ้ง
#หยิบดี #สุขโปรเจค